Serhat Kaya’dan Çok Katmanlı Bir Edebi Başyapıt: Uçurum

Modern Türk romanının kendine has seslerinden Serhat Kaya, dokuzuncu kitabı Uçurum ile okuru yine o derin, yankılı koridorlara davet ediyor. 1936-1975 İspanya’sının gölgesinde geçen hikâye, ilk bakışta tarihsel ve politik bir dokuya bürünse de aslında insanın içindeki suskunlukları, vicdan yarıklarını ve o kaçınılmaz çaresizliği merkeze alan psikolojik bir yolculuk.

Kaya, romanda çoklu karakterleri ustaca orkestre ederek adeta senfonik bir yapı kuruyor. Her bir ses, kendi melankolisiyle yükselirken bütünü tamamlıyor; tıpkı bir orkestranın farklı enstrümanlarının aynı anda çalması gibi. Tarihi dekor olarak kullanan kurgu, Franco döneminin baskısını fonda tutarken asıl odağı, Mateo Viento’nun ve etrafındakilerin iç dünyasına çeviriyor. Federico García Lorca’nın o meşhur dizesi –“Bu dünya beni boğuyor ama susmak en ağır zincir”– romanın omurgasında adeta bir leitmotif gibi dolaşıyor.

Serhat Kaya’nın önceki eserlerini bilenler için bu yeni adım şaşırtıcı değil. Bekleme Odası ile birçok ödülün sahibi olan yazar, Nadide Adalet’te kadın vicdanının ve adalet arayışının ince dokusunu işlemiş, okurlarda güçlü bir yankı uyandırmıştı. Yeniden Sen’den Umursama’ya, Azad’dan Katarsis’e uzanan dokuz kitaplık bir birikim, ona edebiyat severlerin kalıcı bir köşesinde yer açtı. Uçurum, klasik olma potansiyeli taşıyan, zamana direnecek bir roman olarak öne çıkıyor. Zülfü Livaneli’nin kaleminden dökülen övgü de bu iddiayı destekler nitelikte: “Serhat Kaya, yazılarına, romanlarına çok değer verdiğim bir yazar, bu neslin en iyi yazarlarından. Serhat Kaya romanları, kendilerini zevkle okutmanın yanı sıra yerellikten çok genel insan davranışlarının izini sürerek edebi bir panorama yaratıyor.”

Kaya, Uçurum’u yazarken Asturias’ın bozuk yollarında haftalarca yürüdüğünü, Cudillero’nun uçurumunda rüzgâr yüzünü keserken Mateo’nun gözyaşlarını kendi gözyaşlarından ayırt edemediğini söylüyor. Bu samimiyet, sayfalarına da sirayet etmiş. Okur, kitabı kapattığında İspanya’nın o dönemini değil, kendi içindeki uçurumları daha net hissediyor. Uçurum, Kitapyurdu üzerindeki yerini geçtiğimiz ay aldı. Eğer bu sıralar güçlü bir roman arıyorsanız, Serhat Kaya'nın yeni senfonisini kaçırmayın. Çünkü bazen en iyi edebiyat, bizi en çok kendi sessizliğimizle yüzleştirendir.