Burak Süme’nin ” Türk Sinemasının İlk Kadın Oyuncusu Rozali Benliyan ve Milli Osmanlı Operet Kumpanyası” adlı kitabı raflardaki yerini aldı

Türk sinema ve tiyatro tarihine ışık tutan çok önemli ve arşiv değeri olan bir çalışma daha Burak Süme imzasıyla okurla buluştu.

“Türk Sinemasının İlk Kadın Oyuncusu Rozali Benliyan ve Milli Osmanlı Operet Kumpanyası” adlı kitap, sinemamızın ilk dönemlerine ilişkin yerleşik kabulleri yeniden değerlendirmeye açarken, uzun yıllar gölgede kalmış bir ismi kültür tarihindeki hak ettiği yere taşıyor.

Pangaltı Mıhitaryan Vakfı’nın desteğiyle Paros Yayıncılık’tan hayat bulan kitap, Türk sinemasının ilk kadın oyuncusunun kim olduğu sorusuna, kapsamlı arşiv taramaları, Ermenice ve Türkçe basın kaynakları, dönemin ilanları, tefrikaları ve tanıklıkları üzerinden güçlü bir yanıt veriyor. Çalışma, yalnızca Rozali Benliyan’ın sanat yaşamını ortaya koymakla kalmıyor; aynı zamanda Osmanlı Milli Operet Kumpanyası’nın tiyatrodan sinemaya uzanan etkileyici serüvenini de ayrıntılarıyla gözler önüne seriyor.

Rozali Benliyan, yalnızca bir sinema oyuncusu değil; sesi, sahne hâkimiyeti ve oyunculuğuyla döneminin dikkat çeken bir operet primadonnası olarak da kültür hayatında önemli bir yer edinmişti. Eşi Arşak Benliyan’ın kurucusu olduğu Osmanlı Milli Operet Kumpanyası bünyesinde sahneye çıkan Rozali, “Leblebici Horhor Ağa” ve “Himmet Ağa’nın İzdivacı” gibi eserlerde sergilediği performansıyla büyük ilgi görmüş; Pera’nın en sevilen sanatçılarından biri hâline gelmişti.

Bu çalışma, Türk sinema tarihinin erken dönemine dair eksik bırakılmış ya da yanlış aktarılagelmiş birçok bilgiyi yeniden ele alıyor. Özellikle 1910’lu yıllarda çekilen ve bugün sinema tarihimizin ilk örnekleri arasında gösterilen yapımlar üzerinden Rozali Benliyan’ın perdedeki varlığı yeniden okunuyor. Böylece kitap, resmi tarih anlatısında geri planda bırakılan bir sanatçının izini sürerek, kültürel hafızada önemli bir boşluğu dolduruyor.

Hemen hepimizin bin bir çeşit anlamsız entrika çevirerek, büyük bir aymazlık ve sağırduyarlıkla yaşadığımız bir dünyada Burak Süme masumiyeti seçmiş, çocuk kalpli bir insan.Dahası yeryüzünün sadece sanatla, bilimle, güzel duygularla iyileşebileceğine inanan, peri masallarını, yıldız dramlarını, yarına mektuplar bırakmayı seven farklı bir sosyalbilimci.

Burak Süme önemli bir arşivci aynı zamanda…düşünün, Rozali Benliyan’ın bir taş plağını elde etmek için verdiği mücadeleyi…bir dergi, bir gazete kesiğinin peşinde geçirdiği, heyecan, telaş, sevinç, hayal kırıklıklarıyla dolu zamanları…

Burak Süme imzalı ” Rozali Benliyan ” okunmayı hak eden iyi kitaplardan biri…

Pınar Çekirge / Magazinname.com